ایران

مدیر ابزارهای نوین مالی فرابورس تشریح کرد

عملیات بازار باز بانک مرکزی و کارکردهای آن

بشیری عدم شناخت و ناآگاهی نسبت به عملیات بازار باز را باعث تعابیر اشتباهی درباره اثرگذاری منفی آن بر بازار سهام دانست و افزود: عملیات بازار باز در 150 کشور دنیا بیش از 40 سال است که انجام می‌شود اما سیر تاریخی آن در ایران از اواسط خرداد سال گذشته توسط رئیس کل بانک مرکزی و با تعیین دالان نرخ سود کلید خورد، به این ترتیب که حدودا کف 10 درصد و سقف 22 درصد دالان یا کریدور نرخ سود توسط سیاست‌گذار بازار پولی در جریان عملیات بازار باز تعیین شد.

ندا بشیری، مدیر ابزارهای نوین مالی فرابورس ایران با حضور در برنامه به وقت تحلیل شبکه ایران کالا ضمن تشریح کارکردهای عملیات بازار باز، ارتباط آن را با بازار سهام بررسی کرد.

 

به گزارش مدیریت ارتباطات فرابورس ایران، وی در بررسی ارتباط عملیات بازار باز با روند معاملات بازار سرمایه تاکید کرد: در عملیات بازار باز، پول و اوراق بین بانک‌های تجاری و بانک مرکزی جابه‌جا می‌شود و در جریان این عملیات، نقدینگی بازار پول بین این دو بخش مبادله شده و هیچ‌وجهی از سمت بازار سهام به سمت بازار پول نمی‌رود.

 

وی با بررسی ارتباط بازار بدهی با بازار سرمایه گفت: بازارهای مالی در تمامی اقتصادهای دنیا به دو بخش بازار پول و سرمایه تقسیم می‌شوند که بازار پول مختص تامین مالی کوتاه‌مدت و بازار سرمایه برای تامین مالی بلندمدت و بیشتر از یک سال تعریف شده است.

 

بشیری در تشریح ویژگی‌های بازار بدهی گفت: در دنیا روش تامین مالی به نام استقراض برای بنگاه‌های اقتصادی وجود دارد که در بستر  بازار بدهی انجام می‌شود البته روش استقراض برای بازارهای مالی اسلامی از لحاظ شرعی قابل اجرا نیست و  جایگزین آن در قالب یک عقد اسلامی در اختیار بنگاه اقتصادی قرار می‌گیرد که بر مبنای مشارکت بوده و اوراق منتشره از این بابت، صکوک نام دارد، در حال حاضر انواع اوراق صکوک بر  پایه عقود اسلامی در بازار اوراق مالی ایران مورد معامله قرار می‌گیرند و این بازار بخشی از بازار سرمایه است.

 

مدیر ابزارهای نوین مالی فرابورس ایران در ادامه ویژگی‌های بازار اوراق، به موضوع عملیات بازار باز که در بستر بازار ابزارهای نوین مالی انجام می‌شود، اشاره کرد و در برنامه به وقت تحلیل افزود: بانک‌های مرکزی در تمامی کشورهای دنیا مسئول تعیین نرخ بهره یا نرخ سود هستند تا این نرخ، نوسانی بیشتر یا کمتر از نرخ سیاستی تعیین شده توسط بانک مرکزی نداشته باشد.

 

وی با تاکید بر اینکه بانک‌های مرکزی بر اساس فاکتورهای مختلف اقتصادی در هر کشوری نرخ سیاستی را تعیین می‌کنند، تصریح کرد: اما برای آنکه این نرخ به صورت دستوری نبوده و آسیبی به اقتصاد نزند، بانکهای مرکزی با ابزارهای غیرمستقیم سیاست پولی مانند عملیات بازار باز و اعتباردهی قاعده‌مند،  بازار را به سمت نرخ سود سیاستی حرکت می‌دهند.

 

این کارشناس بازار سرمایه یکی از عوامل مهم در نوسان نرخ سود را نرخ سود بین بانکی در وام‌های شبانه دانشت و گفت: بانک‌ها نیز مثل سایر بنگاه‌های اقتصادی به هر دلیلی ممکن است در پایان روز با کمبود نقدینگی مواجه شوند و برای رفع این مشکل پولی را با نرخ مشخصی از بانک دیگری به صورت شبانه وام می‌گیرند، در این شرایط بانک مرکزی برای اینکه نرخ سود شبانه بانک‌ها، باعث نوسان بیش از اندازه نرخ نشود، تصمیم گرفت عملیات بازار باز را راه‌اندازی کند تا بتوان به سمت نرخ سیاستی حرکت کرد.

وی ادامه داد: بر همین اساس بود که سیاست‌گذار بازار پول به بانک‌ها اعلام کرد اگر نرخ سود سایر بانک‌ها بالا رفت، وجه موردنیاز خود را از بانک مرکزی اخذ کرده و در قالب قرارداد توافق بازخرید اسلامی که تا حدی مشابه ریپو در بازارهای متعارف است، نیاز اظطراری به نقدینگی خود را رفع کنند. در هر توافق بازخرید اسلامی، دوبار اوراق بین بانک مرکزی و هریک از بانک‌های تجاری جابجا می‌شود و طبیعی است که در این شرایط ارزش معاملات بازار بدهی یک‌باره بالا می‌رود ، این افزایش ارزش معاملات به این مفهوم است که بانک مرکزی به یک بانک اعتبار داده و اوراق دریافت کرده  و نهایتاً در سرسید که می تواند یک روزه ، سه روزه و هفتگی و... باشد، در قالب یک معامله دیگر، اوراق مجدداً از کد بانک مرکزی به کد بانک تجاری برگشته است و این خریدوفروش‌ها را فعتلان بازار در سایت TSETMC مشاهده می‌کنند.

 تشریح دلایل افزایش چشمگیر معاملات اوراق بدهی

بشیری در جریان تشریح دلایل افزایش قابل‌توجه حجم و ارزش معاملات بازار بدهی که  اخیرا برای سرمایه‌گذاران بازار سهام حساسیت‌زا و نگران‌کننده شده و این تصور را ایجاد کرده است که سرمایه‌ها از سمت بازار سهام به سمت این بازار در حرکت است، مجدداً تاکید کرد: در جریان عملیات بازار باز که در بستر بازار بدهی انجام می‌شود، بانک تجاری در قبال پولی که از بانک مرکزی دریافت می‌کند، باید اوراقش را به مالکیت بانک مرکزی درآورد که در این فرایند یک معامله انجام می‌شود و حجم معاملات بالا می‌رود، همچنین با اتمام مهلت پرداخت که معمولا دوره‌های کوتاه‌مدتی است این فرآیند مجددا به صورت برعکس انجام شده و بازهم یک معامله در بستر بازار سرمایه انجام و در حجم و ارزش معاملات ثبت می‌شود.

 

وی با تاکید بر اینکه تصور اهالی بازار سهام از اینکه بالا بودن ارزش معاملات بازار بدهی عامل ریزش بازار سهام است، صحیح نیست و ارتباطی بین این دو موضوع وجود ندارد، ادامه داد: این پول از سمت بازار سرمایه به سمت بازار پول هدایت نمی‌شود، همان‌طور که در عملیات بازار باز از سمت بازار پول نیز وجهی به سمت بازار سرمایه نمی‌رود، اما از آنجا که بر اساس قوانین معاملات بازارهای مالی - اسلامی باید تملک اوراق منتقل شود، این روند در بستر بازار سرمایه انجام و ارزش معاملات آن در سایت TSETMC ثبت می‌شود.

بشیری عدم شناخت و ناآگاهی نسبت به عملیات بازار باز را باعث تعابیر اشتباهی درباره اثرگذاری منفی آن بر بازار سهام دانست و افزود: عملیات بازار باز در 150 کشور دنیا بیش از 40 سال است که انجام می‌شود اما سیر تاریخی آن در ایران از اواسط خرداد سال گذشته توسط رئیس کل بانک مرکزی و با تعیین دالان نرخ سود کلید خورد، به این ترتیب که حدودا کف 10 درصد و سقف 22 درصد دالان یا کریدور نرخ سود توسط سیاست‌گذار بازار پولی در جریان عملیات بازار باز تعیین شد.

 تعیین دالان نرخ سود

به گفته وی همیشه نرخ سیاستی سود در اقتصاد کشورها عددی بین سقف و کف دالان نرخ سود است اما با توجه به عمر بسیار کوتاه این موضوع در بازار سرمایه کشور ما، دانش کافی درباره آن هنوز وجود ندارد.

 

 مدیر ابزارهای نوین مالی فرابورس ایران در ادامه برنامه به وقت تحلیل با اعلام آمار معاملات بازار بدهی تاکید کرد: ظرف یک سال و 15 روز گذشته فقط سه شخص حقیقی و یک شرکت، اوراق دولتی (اراد) خریداری کرده‌اند و سایر معاملات بازار بدهی (جدای از عملیات بازار باز) توسط نهادهای مالی انجام شده است بر همین اساس زمانی که ارزش بازارِ بازار بدهی افزایش می‌یابد دلیلی بر اثر آن منفی بر بازار سهام نیست و این دو بازار اثرگذاری سوئی روی یکدیگر ندارند.

 عملیات بازار باز یک سیاست متعارف پولی است

بشیری در خاتمه تصریح کرد: معاملات در عملیات بازار باز که یک سیاست متعارف پولی است، مطلقاً به بازار پول تعلق داشته و اثر منفی در میزان منابع موجود در بازار سهام ندارد، فراموش نکنید که با این عرضه شدید اوراق دولت اگر مخاطب فقط بازار سهام بود با  قانون حراج باید شاهد کاهش قیمت شدید و  افزایش چشمگیر در نرخ بازده تا سررسید بودیم، اما بررسی‌ها نشان می‌دهد که این اتفاق رخ نداده و بازار بدهی تهدیدی برای بازار سهام نیست؛ چراکه نقدینگی از سوی بازار سهام به‌صورت جدی به سمت بازار بدهی نمی‌رود، اگرچه نزول پیاپی بازار سهام و کاهش انتظارات رشد و سودآوری، اقبال به سمت سرمایه‌گذاری در صندوق‌های بادرآمد ثابت را افزایش می‌دهد.

منبع خبر: مدیریت ارتباطات فرابورس ایران
ارزش بازار فرابورس ایران
گزارشی از همه صنایع
زراعت و خدمات وابسته
پرورش محصولات و باغبانی
کشاورزی، دامپروری و خدمات وابسته
پرورش حیوانات
کشاورزی و خدمات دامپروری جز دامپزشکی
پرورش طیور
پرورش حیوانات وتولید سایر محصولات حیوانی
فعالیتهای حمایتی تولید محصولات
جنگلداری و ماهیگیری
جنگل شناسی و دیگر فعالیتهای جنگلداری
استخراج زغال سنگ
استخراج و انبار زغال سنگ سخت
استخراج نفت گاز و خدمات جنبی جز اکتشاف
استخراج نفت خام وگاز طبیعی
خدمات جنبی استخراج نفت گاز جز اکتشاف
استخراج کانه های فلزی
استخراج آهن
استخراج کانه فلزی غیرآهن
استخراج سایر کانه های فلزی
استخراج سایر معادن
استخراج سنگ، ماسه و خاک رس
استخراج کانه های شیمیایی و کود
حذف شده- فرآورده‌های غذایی و آشامیدنی
پردازش و نگهداری ماهی و محصولات مرتبط
پردازش و نگهداری میوه و سبزی
گروه تولید روغن های حیوانی و نباتی
گروه تولید لبنیات
گروه تولید حبوبات
گروه تولید نشاسته و محصولات وابسته
گروه تولید خوراک آماده دام
گروه تولید نان و محصولات وابسته
گروه تولید شکر
گروه تولید کاکائو، شکلات و شیرینیجات
تولید سایر محصولات غذایی
گروه تولید جو و مااشعیر
تولید نوشابه و آب معدنی
منسوجات
آماده سازی و ریسندگی نخ، پارچه بافی
تولید محصولات نساجی به غیر از پوشاک
تولید و فروش فرش و قالی
دباغی، پرداخت چرم و ساخت انواع پاپوش
تولید کفش
سایر محصولات چرمی
محصولات چوبی
تولید تخته چند لا و سایر تخته ها
تولید دیگر محصولات چوبی
محصولات کاغذی
تولید خمیر کاغذ، کاغذ و مقوا
تولید کاغذ و مقوای موجدار و محفظه آنها
تولید سایر محصولات کاغذ و مقوا
انتشار، چاپ و تکثیر
چاپ
فراورده های نفتی، کک و سوخت هسته ای
ساخت فرآورده های نفتی تصفیه شده
تولید محصولات پالایش شده پتروشیمی
سایر فراورده های نفتی و سوختی
حذف شده-مواد و محصولات شیمیایی
مواد شیمیایی پایه به جز کود
گروه تولید کود و ترکیبات نیتروژن
گروه تولید پلاستیک اولیه و لاستیک ترکیبی
حشره کش و سایر محصولات شیمیایی کشاورزی
تولید رنگ، بتونه، جوهر و پوشش های مشابه
گروه تولید داروهای شیمیایی و گیاهی
گروه شوینده ها، عطر و محصولات آرایشی
گروه تولید سایر محصولات شیمیایی
گروه تولید نخهای مصنوعی
لاستیک و پلاستیک
تولید تایر و بازسازی تایرهای لاستیکی
تولید سایر محصولات لاستیکی
تولید محصولات پلاستیکی
تولید محصولات کامپیوتری الکترونیکی ونوری
تولید قطعات و بردهای الکترونیکی
تولید رایانه و تجهیزات جانبی
گروه تولید سرامیک غیرساختمانی
گروه تولید محصولات سرامیکی نسوز
تولید گل و سرامیک ساختمانی
تولید سیمان ، آهک و گچ
تولید محصولات بتنی ، سیمانی و گچی
تولید سایر محصولات معدنی غیرفلزی
فلزات اساسی
تولید آهن و فولاد پایه
تولید فلزات گرانبهای غیرآهن
ریخته گری آهن و فولاد
استخراج سایر فلزات اساسی
ساخت محصولات فلزی
تولید محصولات فلزی ساختمانی
تولید مخزن و محفظه فلزات
تولید مواد بخار به جز دیگهای بخار مرکزی
ساخت ابزارهای دستی پرقدرت
تولید کارد و چنگال، ابزار دستی و عمومی
تولید سایر محصولات فلزی ساخته شده
ماشین آلات و تجهیزات
تولید موتور و توربین
تولید پمپ، کمپرسور، مته و دریچه
تولید یاتاقان، دنده و اجزای هدایتی
تولید اجاق، کوره و مشعل کوره
تولید تجهیزات بالابر و جابجایی
تولید سایر ماشین آلات عمومی
تولید ماشین آلات کشاورزی و باغبانی
تولید ابزارهای ماشینی
تولید ماشین آلات استخراج و ساختمان
تولید ماشین آلات نساجی و چرم سازی
تولید وسایل خانگی
تولید سایر ماشین آلات و تجهیزات
ماشین آلات و دستگاه‌های برقی
تولید موتورها، مولدها و مبدلهای الکتریکی
تولید تجهیزات توزیع و کنترل برق
تولید سیم و کابل عایق
تولید انباره، پیل و باتری ساده
تولید لامپ برقی و تجهیزات روشنایی
ساخت دستگاه‌ها و وسایل ارتباطی
فرستنده رادیو، تلویزیون و تلفن و تلگراف
گیرنده رادیو، تلویزیون و تجهیزات وابسته
ابزارپزشکی، اپتیکی و اندازه‌گیری
وسایل اندازه گیری غیر از کنترل صنعتی
خودرو و ساخت قطعات
تولید وسایل نقلیه موتوری
ساخت بدنه وسایل نقلیه موتوری ساخت تریلر
قطعات یدکی و جانبی وسایل نقلیه موتوری
سایر قطعات یدکی و وسایل نقلیه موتوری
سایر تجهیزات حمل و نقل
ساخت و تعمیر کشتی
تولید موتوسیکلت
مبلمان و مصنوعات دیگر
تولید سایر موارد
قند و شکر
تولید شکر
شرکتهای چند رشته ای صنعتی
شرکتهای صنعتی چند رشته ای
عرضه برق، گاز، بخاروآب گرم
تولید انتقال و توزیع نیروی برق
تولید،لنتقال و توزیع برق،گاز،بخاروآب گرم
تامین بخار و آب گرم
جمع آوری، تصفیه و توزیع آب
جمع آوری، تصفیه و توزیع آب
محصولات غذایی و آشامیدنی به جز قند و شکر
پرورش و نگهداری ماهی و محصولات ماهی
پرورش و نگهداری میوه جات و سبزیجات
تولید روغن های حیوانی و نباتی
تولید لبنیات
تولید حبوبات
تولید نشاسته و محصولات وابسته
تولید خوراک آماده دام
تولید نان و محصولات وابسته
تولید کاکائو، شکلات و شیرینی جات
تولید سایر محصولات غذایی
تولید جو و ماءالشعیر
تولید نوشیدنی و آبمیوه
زیر گروه سایر محصولات غذایی
مواد و محصولات دارویی
تولید داروهای شیمیایی و گیاهی
تولید سایر محصولات دارویی
محصولات شیمیایی
تولید مواد شیمیایی پایه به جز کود
تولید کود و ترکیبات نیتروژن
تولید پلاستیک اولیه و لاستیک ترکیبی
تولید حشره کش و سایر محصولات شیمیایی
تولید رنگ، بتونه، جوهر
تولید شوینده ها، عطر و محصولات آرایشی
تولید سایر محصولات شیمیایی
تولید نخ های مصنوعی
تولید محصولات شیمیایی دیگر
پیمانکاری صنعتی
ساختمان و مهندسی عمران
پیمانکاری طرح های صنعتی
مدیریت پسماند
سایر فعالیت های پیمانکاری
تجارت عمده فروشی به جز وسایل نقلیه موتور
عمده فروشی براساس هزینه و یا قرارداد
عمده فروشی تجهیزات وقطعات الکترونیکی
تجارت عمده فروشی غیر تخصصی
خرده فروشی،باستثنای وسایل نقلیه موتوری
خرده فروشی انواع موادغذایی،نوشیدنی وغیره
خرده فروشی موادغذایی در فروشگاههای تخصصی
کاشی و سرامیک
تولید گل و سرامیک ساختمانی
تجارت عمده وخرده فروشی وسائط نقلیه موتور
فروش وسائط نقلیه
فروش قطعات یدکی لوازم الحاقی وسایل نقلیه
حمل و نقل هوایی
حمل و نقل هوایی مسافر
حمل و نقل هوایی با برنامه زمانی
انبارداری و حمایت از فعالیتهای حمل و نقل
فعالیتهای خدماتی وابسته به حمل و نقل آبی
فعالیتهای خدماتی وابسته حمل ونقل هوایی
سیمان، آهک و گچ
تولید سیمان، آهک و گچ
تولید بتون
سایر محصولات کانی غیرفلزی
تولید شیشه
تولید سرامیک غیرساختمانی
تولید محصولات سرامیکی نسوز
تولید محصولات بتنی، سیمانی و گچ
تولید سایر محصولات معدنی غیرفلزی
هتل و رستوران
هتل ها ، اردو و دیگر تدارکات اقامت کوتاه
کاربردهای تجاری اداری فرهنگی و گردشگری
فعالیت خدماتی مربوط به غذا و آشامیدنی ها
سرمایه گذاریها
سایر واسطه های مالی
بانکها و موسسات اعتباری
سایر واسطه های پولی
سایرواسطه های مالی
سایر واسطه گریهای مالی
لیزینگ مالی
اوراق حق تقدم استفاده از تسهیلات مسکن
اوراق حق تقدم استفاده از تسهیلات مسکن
حمل ونقل، انبارداری و ارتباطات
خدمات حمل و نقل دریایی
حمل و نقل از طریق خطوط راه آهن
سایر حمل و نقلهای زمینی برنامه ریزی شده
حمل و نقل بار زمینی
حمل و نقل آبی
حمل و نقل دریایی وحمل ونقل درآبهای ساحلی
سایر فعالیت های پشتیبانی و حمل و نقل
فعالیت های پشتیبانی و کمکی حمل و نقل
جابجایی محموله
حذف-سایر فعالیت های پشتیبانی و حمل و نقل
مخابرات
مخابرات
واسطه‌گری‌های مالی و پولی
سایر واسطه های پولی
لیزینگ مالی
سایر واسطه های مالی
بیمه وصندوق بازنشستگی به جزتامین اجتماعی
بیمه زندگی
بیمه غیرزندگی
فعالیتهای مالی و اجرائی
فعالیتهای کمکی به نهادهای مالی واسط
اداره ی بازارهای مالی
فعالیتهای مرتبط با اوراق بهادار
بجز تامین وجوه بیمه و بازنشستگی
صندوق سرمایه گذاری قابل معامله
صندوق سرمایه گذاری مختلط
صندوق سرمایه گذاری در سهام
صندوق سرمایه گذاری در اوراق با درآمدثابت
صندوق های زمین و ساختمان
صندوق های پروژه
صندوق سرمایه گذاری جسورانه
صندوق سرمایه گذاری خصوصی
اوراق تامین مالی
صکوک اجاره
صکوک مرابحه
صکوک استصناع
اوراق رهنی
صکوک تجاری اسلامی
اوارق مشارکت دولتی
اوراق مشارکت شهرداری ها
اوراق گواهی اعتبار مولد
اوراق مشارکت بخش خصوصی
اوراق مشارکت دولتی بدون ضمانت دولت
اوراق مشارکت منتشره بانکها
گواهی سپرده عام
گواهی سپرده خاص
اسناد خزانه اسلامی
اوراق تسویه خزانه
اوراق اجاره دولتی با ضمانت دولت
اوراق اجاره دولتی بدون ضمانت دولت
اسناد خزانه اسلامی کوتاه مدت
اوراق مرابحه دولتی با ضمانت دولت
اوراق منفعت دولتی با ضمانت دولت
اوراق منفعت خصوصی
تامین مالی جمعی
انبوه سازی، املاک و مستغلات
املاک و مستغلات با ملک خود یا لیزینگ شده
پیمانکاری املاک و مستغلات
سایر فعالیت های املاک و مستغلات
فعالیت مهندسی، تجزیه، تحلیل و آزمایش فنی
تجزیه و تحلیل و آزمایش فنی
رایانه و فعالیت‌های وابسته به آن
سایر فعالیت های رایانه ای
مشاوره و تهیه نرم افزار
اطلاعات و ارتباطات
خدمات ارزش افزوده
خدمات فنی و مهندسی
فعالیتهای ساختمانی و مشاوره فنی مرتبط
آزمایش و تحلیل فنی
سایر فعالیتهای حرفه ای علمی و فنی
اوراق بهادار مبتنی بر دارایی فکری
اوراق بهادارشرکت س.خ مبتنی بردارایی فکری
اوراق بهادار مبتنی بر دارایی فکری
حق بهره برداری اوراق مبتنی بردارایی فکری
فعالبت های اجاره و لیزینگ
اجاره و لیزینگ وسائط نقلیه موتوری
فعالیت پشتیبانی اجرائی اداری وحمایت کسب
فعالیت حمایت از مشاغل دیگر
فعالیت های هنری، سرگرمی و خلاقانه
فعالیت های هنری
فعالیتهای فرهنگی و ورزشی
فعالیتهای ورزشی
گروه اوراق غیرفعال
اوراق غیرفعال
شاخص
معاملات امروز فرابورس ایران
حجم معاملات
ارزش معاملات
تعداد معاملات
  دیدگاه شما